Buitenverlichting verlengt de dag en is nodig om zekerheid, veiligheid en aantrekkelijke omgevingen te creëren, ook wanneer het donker is. Maar elk licht dat verkeerd is gericht, op het verkeerde tijdstip van de dag wordt gebruikt of geen doel dient, kan worden beschouwd als lichtvervuiling. Daarnaast is het verspilling van energie en kan het een negatieve invloed hebben op het menselijk welzijn en de habitats van dieren.
“We zitten midden in een snelle ontwikkeling, waar de biodiversiteit gevaar loopt. Dit gebeurt grotendeels vanwege de mensen, en verlichting is een bijdragende factor. Sommige dieren worden door het licht aangetrokken en andere vermijden het juist, wat een onbalans in het ecosysteem kan creëren”, meent Henrik Sandqvist, Product and Application Manager Outdoor Lighting, bij Fagerhult.
Henrik Sandqvist, Product and Application Manager Outdoor Lighting, bij Fagerhult
Tegenwoordig zijn er maar enkele normen die vaststellen welke verlichting waar en wanneer moet worden gebruikt. Bioinclusive Lighting gaat over goed licht voor het welzijn van mensen en de stedelijke ontwikkeling, met een zo klein mogelijke impact op de biodiversiteit.
“Als armatuurfabrikant zijn we ons ervan bewust dat we bijdragen aan het verhogen van de hoeveelheid licht. Maar juist daarom kunnen wij ook een deel van de oplossing zijn. We volgen de onderzoeken en de leidende normen en volgen degenen die meer weten dan wij. We willen voorop blijven lopen en bij onze productontwikkeling houden we altijd rekening met Bioinclusive Lighting. Ons armatuur Evolume 1 is ook gebruikt in een gezamenlijke studie met de Universiteit van Gävle en RISE. We werken graag samen met anderen aan het vinden van de oplossingen van de toekomst.
Een donkerdere lichtomgeving
Tegenwoordig kan ongeveer 80 procent van de wereldbevolking de sterrenhemel niet zien. De reden daarvoor is overbodig kunstlicht; strooilicht dat als een oranje vlek wordt weerkaatst in de lucht. Het fenomeen is moeilijk te meten, maar kan net als andere lichtvervuiling negatieve effecten hebben op mens, dier en milieu.
“Net zoals we de lichten uitdoen als we een kamer verlaten, moeten we er ook voor zorgen dat de buitenverlichting wordt uitgeschakeld of gedimd als er geen mensen in de buurt zijn. Hierbij wordt het heel duidelijk dat het juiste licht, op de juiste plek en op het juiste moment een belangrijke rol speelt.
“Net zoals we de verlichting uitdoen als we een kamer verlaten, moeten we er ook voor zorgen dat de buitenverlichting wordt uitgeschakeld of gedimd als er geen mensen meer in de buurt zijn.” Henrik Sandqvist
Aangezien verlichting de habitats van soorten kan beïnvloeden, moet de verlichting meer rekening houden met het ecosysteem. Bij het vervangen of installeren van nieuwe verlichting is het belangrijk om je de vraag te stellen: Wat is het doel van de verlichting? Hoe beïnvloedt de verlichting het milieu, mensen, dieren en de natuur?
“Ons uitgangspunt is dat alle verlichting een doel moet dienen, en het juiste karakter en de juiste kracht moet hebben. Het moet in hoeveelheid worden aangepast en alleen worden gericht op plekken waar het nodig is. Aangezien het karakter van het licht wordt geregeld door de spectrale verdeling, willen we licht in de lagere golflengten vermijden. De algemene aanbeveling is daarom om zo warm mogelijk licht te gebruiken.
Annika Jägerbrand (Universiteit van Gävle), Maria Nilsson Tengelin (RISE) en Henrik Sandqvist (Fagerhult).
Adaptieve verlichting kan ook de lichtintensiteit en spectrale verlichting aanpassen. En met tijd- en aanwezigheidsregeling krijg je verlichting exact wanneer dat nodig is.
“Dit is niet nieuw en ook niet iets dat we vandaag oplossen. Maar het is een goede start om een lichtdesigner met een goede kennis van buitenverlichting in te schakelen, zij kijken naar het geheel wanneer ze een oplossing uitwerken. Wij blijven ons richten op het vinden van een inclusieve aanpak wanneer we verlichting creëren voor mensen die in balans is met het ecosysteem”, concludeert Henrik Sandqvist.
Product in focus: Evolume
De Evolume armatuurserie biedt een goed lichtcomfort en is nu verkrijgbaar met meer opties en kleurtemperaturen: 2700K, 2200K en PC Amber en met adaptief licht. Dit zorgt voor aanpassing van de intensiteit, golflengteverdeling en verdeling op basis van behoefte, tijd en aanwezigheid.
Gerelateerd nieuws
Fagerhult halveert de CO₂-uitstoot – een daling van 49% sinds 2021
De keuze van materialen, productinnovaties, initiatieven op het gebied van hergebruik en een systematische analytische aanpak vormen de basis voor de kleinere klimaatimpact van Fagerhult. In vijf jaar tijd is de totale CO₂-uitstoot met 49 procent gedaald. Hiermee zijn de eigen doelstellingen van het bedrijf ruimschoots overtroffen. Verstandig omgaan met hulpbronnen is al 80 jaar lang een hoeksteen van de geschiedenis van Fagerhult en blijft ook vandaag de dag bepalend voor het bedrijf. Sinds 2021 heeft dit aandachtsgebied een nog scherpere focus en richting gekregen, met duidelijke CO₂-doelstellingen, langetermijnplannen en een uitgebreid duurzaamheidsprogramma op basis van levenscyclusanalyses (LCA).“Een daling van deze omvang in zo’n korte tijd laat zien dat systematisch werken echt een verschil maakt. "Het is het resultaat van vele grote en kleine initiatieven, waarbij elke verbetering bijdraagt aan het geheel", zegt Josefin Carlsson, duurzaamheidsspecialist bij Fagerhult. De totale CO₂-uitstoot van Fagerhult is met 49 procent gedaald ten opzichte van 2021. Veel initiatieven – één gezamenlijke koers Dit succes is te danken aan een reeks strategische beslissingen zowel wat betreft productontwikkeling als op het gebied van processen. De werkzaamheden lopen via verschillende parallelle sporen, volgens het principe dat vele kleine beekjes samen een aanzienlijke impact hebben."Innovatie en duurzame oplossingen maken echt een verschil voor onze klanten en zorgen voor een vermindering van de uitstoot in de hele waardeketen, niet alleen in onze eigen productie", voegt Josefin Carlsson toe. Josefin Carlsson, duurzaamheidsspecialist bij Fagerhult, Habo. De grootste impact is merkbaar in de gebruiksfase, waar de uitstoot sinds 2021 gestaag is gedaald met ongeveer 200.000 ton CO₂e – een daling van 49 procent. Tegelijkertijd zijn de uitstootcijfers voor Scope 1 en 2 met 60 procent gedaald ten opzichte van het referentiejaar. Duurzaamheid in de praktijk Een doorslaggevende factor achter deze vooruitgang zijn de vele parallelle initiatieven, waarbij materiaalkeuzes een centrale rol spelen.Sinds 2025 bestaat het grootste deel van de verlichtingsarmaturen met behuizingen van geëxtrudeerde aluminiumprofielen uit ruim 75 procent gerecycled materiaal. Dit levert een jaarlijkse klimaatbesparing op van ongeveer 225 ton CO₂e.In 2025 heeft Fagerhult via het ReLight-initiatief meer dan honderd verlichtingsarmaturen per werkdag hergebruikt. Door bestaande verlichtingsarmaturen te upgraden met nieuwe technologie en hun levensduur te verlengen, wordt de klimaatimpact van materialen en productie aanzienlijk verminderd. In totaal hebben meer dan 50.000 producten dankzij hergebruik een tweede leven gekregen.Productontwikkeling is ook een belangrijke motor achter de reductie, en verschillende innovaties hebben zowel de klimaatimpact verminderd als de energie-efficiëntie verhoogd: Multilume Re:Think heeft sinds de lancering in 2021 de Scope 3-uitstoot met meer dan 320 ton CO₂e verminderd door slim ontwerp en milieuvriendelijke materiaalkeuzes. Dit komt neer op het planten en laten groeien van 1.300 bomen gedurende tien jaar. Twin Dual Driver heeft de klimaatimpact van voorschakelapparatuur met 49 procent verminderd door efficiëntere elektronica en een verbeterde materiaalsamenstelling. De Solid Board behuizing van Wrapped is gemaakt van massief karton en heeft een tot 89 procent lagere klimaatimpact per kilogram in vergelijking met nieuw aluminium. Gallery - products Tegelijkertijd is meer dan één op de tien armaturen die tegenwoordig worden verkocht, voorzien van een ingebouwde sensor, wat helpt het energieverbruik tijdens het gebruik te reduceren. Een belangrijke factor achter het succes is de op feiten gebaseerde langetermijnaanpak.“Op basis van levenscyclusanalyses hebben we vastgesteld waar en wanneer er klimaateffecten optreden – en welke maatregelen het grootste effect hebben. "We zetten die kennis nu in bij onze voortdurende inspanningen om onze impact op het klimaat verder te verminderen", besluit Josefin Carlsson.
Fagerhult stapt over op andere LED’s om haar ecologische voetafdruk te verkleinen
Fagerhult voert een ingrijpende verandering door om de klimaatimpact van haar verlichtingsarmaturen te verminderen. Door over te stappen op de nieuwste LED-technologie kan Fagerhult de jaarlijkse uitstoot van de door het bedrijf verkochte producten met 2250 ton CO₂e verminderen. “Een kleine verandering in elk armatuur die een enorme impact heeft op het totaalbeeld”, zegt Niclas Thulin, Sustainability Manager bij Fagerhult. Het besluit om de LED-technologie in de armaturen te vervangen is een strategische keuze die is genomen op directieniveau. In de praktijk betekent het dat het grootste deel van het Indoor-assortiment van Fagerhult zal worden uitgerust met nieuwe LED’s die gebruikmaken van de nieuwste generatie Flip Chip-technologie. Deze wijziging zal de efficiëntie verbeteren en het energieverbruik met 5 tot 10 procent verminderen, afhankelijk van het model van het armatuur. Een kleine verandering met een groot effect “Succesvolle inspanningen op het gebied van duurzaamheid vereisen dat je je op de juiste zaken richt. In totaal is 85 procent van de totale klimaatimpact van Fagerhult over de gehele waardeketen – oftewel Scope 1–3 – afkomstig van het energieverbruik dat gepaard gaat met het gebruik van onze producten. "Als we de efficiëntie kunnen verbeteren en het stroomverbruik van een aanzienlijk deel van ons productassortiment kunnen verminderen, zal dat een grote impact hebben", zegt Thulin. Verlengde levensduur van 50.000 tot 100.000 uur, met stabiel, hoogwaardig licht gedurende de gehele levensduur. “Het is altijd moeilijk om precies te voorspellen hoeveel een verandering zal opleveren, aangezien er veel factoren meespelen.” “Maar als we uitgaan van gegevens uit 2025 – hoeveel armaturen we toen verkochten en aan welke markten – en ervan uitgaan dat deze gemiddeld 50.000 uur zonder lichtregeling worden gebruikt, schatten we de potentiële besparing op ongeveer 2250 ton CO₂e per jaar*.” Dat is eigenlijk een heel bos: “Dat komt ongeveer overeen met de hoeveelheid kooldioxide die 90.000 bomen in een jaar opnemen**. "Deze verandering zou dan ook een aanzienlijke invloed kunnen hebben op zowel onze eigen inspanningen op milieugebied als die van onze klanten." Een kleine LED‑upgrade kan de uitstoot met ongeveer 2 250 ton CO₂e per jaar verminderen – wat overeenkomt met de hoeveelheid kooldioxide die 90 000 bomen jaarlijks opnemen. De gebruiksduur verdubbelen Deze verandering biedt ook andere voordelen op het gebied van duurzaamheid. De levensduur van de armaturen wordt verdubbeld van 50.000 uur naar 100.000 uur. Op de lange termijn zal dit leiden tot een vermindering van het verbruik van hulpbronnen zoals grondstoffen en andere materialen. Het levert ook financiële voordelen op voor onze klanten, die zo veilig en rendabel kunnen investeren in energiezuinige verlichting met een langere levensduur. Dankzij deze nieuwe technologie zullen alle armaturen bovendien een constante lichtopbrengst hebben en gedurende hun hele levensduur stabiel licht van hoge kwaliteit bieden. Kort gezegd: goede verlichtingsergonomie op het werk. Zo werkt het Een kleine verandering met grote gevolgen – wat maakt vanuit technisch oogpunt precies het verschil?“Onze aanpak houdt in dat we standaard-LED’s vervangen door de nieuwste generatie Flip Chip-technologie. Simpel gezegd heeft Flip Chip een geavanceerder ontwerp, waarbij elektroden en andere contactoppervlakken zo zijn geplaatst dat ze de lichtopbrengst niet blokkeren of beïnvloeden. "Flip Chip-LED’s zijn simpelweg energiezuiniger en robuuster", legt Thulin uit.Armatuurmodellen die al zijn uitgerust met dit type LED worden geüpgraded naar de nieuwste generatie Flip Chip, net als alle modellen die voorheen waren uitgerust met standaard-LED’s. Een win-winsituatie voor iedereen De kosten van de upgrade worden niet doorberekend aan de klanten in de vorm van duurdere armaturen, maar worden gefinancierd uit de logistieke voordelen die de verandering met zich meebrengt. Duurzaamheidsmanager Niclas Thulin ontmoet regelmatig klanten in de Sustainability Hub van Fagerhult, waar hij laat zien hoe weloverwogen verlichtingskeuzes zowel klimaat- als kostenbesparingen kunnen opleveren. “Dankzij grotere afnamevolumes en een kleiner aantal artikelnummers kunnen wij deze extra voordelen bieden. Een betere energie-efficiëntie, een langere levensduur en een betere lichtkwaliteit, een lager energieverbruik en bovenal een aanzienlijke bijdrage aan het klimaat", zeg Thulin.“Bij Fagerhult zetten we ons in om onze maatschappelijke verantwoordelijkheid te nemen en oplossingen te bieden die zowel de klimaatverandering als de uitdagingen op het gebied van de toekomstige elektriciteitsvoorziening aanpakken. Wij vinden dat onze klanten niet hoeven te kiezen tussen betaalbaarheid en duurzaamheid als ze beide kunnen hebben. Het is een win-winsituatie voor iedereen.” * Emissiefactoren per land, voornamelijk gebaseerd op gegevens van de Association of Issuing Bodies (AIB).** Gebaseerd op de gemiddelde CO₂-opname volgens Ecotree.